Tomasz Radkiewicz

Coordinator-in-Training (CiT) w The International Focusing Institute · założyciel Instytutu Obecności

Moja praca wyrasta z A Process Model Eugene’a Gendlina – filozofii, która pozwala rozumieć człowieka poprzez żywy związek ciała, doświadczenia i świata. Z tej perspektywy prowadzę psychoterapię, uczę focusingu i rozwijam Instytut Obecności. Interesuje mnie to, jak w spotkaniu z drugim człowiekiem może pojawić się nowy sens, własne słowo, możliwy następny krok.

Być może znasz taką chwilę: próbujesz powiedzieć coś ważnego, ale kolejne zdania jeszcze tego nie mieszczą. Zatrzymujesz się, bo czujesz, że chodzi o coś trochę innego. To odczucie ma znaczenie. Można dać mu czas, przybliżyć się do niego i wspólnie poszukać takiego sposobu bycia przy nim, z którego zacznie wyłaniać się coś więcej.

Właśnie takim chwilom poświęcam szczególną uwagę.

Człowiek w żywym związku ze światem

Kiedy spotykam człowieka, spotykam również świat, który jest obecny w jego przeżywaniu. Bliskie osoby, historię relacji, codzienne sprawy, utracone możliwości, oczekiwanie na coś, co jeszcze się nie wydarzyło. Wszystko to uczestniczy w tym, jak ktoś oddycha, mówi, milknie i szuka swojego miejsca.

A Process Model pomaga mi pozostawać blisko tej złożoności. Ciało żyje w sytuacji, w relacjach, w nieustannym odpowiadaniu na świat. Już w zwyczajnej rozmowie można poczuć, jak obecność drugiej osoby wpływa na to, co staje się możliwe do powiedzenia. Czasem dopiero przy kimś znajdujemy słowa, których wcześniej nie potrafiliśmy znaleźć sami.

Dlatego tak ważna jest dla mnie jakość naszego spotkania. To, czy jest w nim miejsce na wahanie, ciszę, zmianę zdania i na własne tempo. Relacja uczestniczy w tym, co może się dalej wydarzyć.

Focusing – pozostawanie przy tym, co odczuwane

Focusing jest dla mnie praktyką takiego spotkania z doświadczeniem. Zwracamy uwagę ku temu, jak cała sprawa daje się odczuć w ciele. Być może znamy już jej historię, potrafimy wiele wyjaśnić, a jednak pozostaje coś, co dopiero szuka swojej formy.

Gendlin określał mianem felt sense to szczególne, cielesne odczuwanie sytuacji. Może być początkowo trudne do nazwania, a zarazem pozwalać bardzo dokładnie rozpoznać, że jakieś słowo jest bliższe albo że wciąż chodzi o coś innego. Pozostając przy nim, możemy zauważać, jak wraz ze słowami, obrazem czy gestem zmienia się sposób przeżywania całej sprawy.

Bliski jest mi świat implicite – niewypowiedziana złożoność, która już uczestniczy w naszym życiu. Jest obecna w wyczuciu relacji, w tym, jak szukamy odpowiedzi, jak rozpoznajemy, że czegoś brakuje, choć jeszcze nie wiemy czego. Kiedy znajdujemy dla niej język, może rozwijać się również samo doświadczenie. Pojawia się możliwość powiedzenia i zrobienia czegoś, co przed chwilą pozostawało poza naszym zasięgiem.

Głębia ma dla mnie związek z gotowością pozostania przy tym miejscu trochę dłużej. Z ciekawością, co jeszcze może się ujawnić, jeśli damy sobie czas naprawdę to odczuć.

Jak pracuję

Prowadzę psychoterapię indywidualną dorosłych i młodzieży, psychoterapię par oraz sesje focusingu. W spotkaniu interesuje mnie, jak przeżywasz to, z czym przychodzisz, i czego potrzebujemy, żeby móc się temu wspólnie przyjrzeć.

Słucham Twoich słów i tego, co dzieje się, kiedy je wypowiadasz. Możemy zatrzymać się przy zdaniu, które porusza, przy trudnym do opisania napięciu albo przy ciszy, która pojawia się w ważnym momencie. Sprawdzamy, co pomaga Ci pozostać w kontakcie ze sobą i odnajdywać własny sposób wyrażenia tego, co przeżywasz.

Moje przygotowanie obejmuje psychoterapię zorientowaną focusingowo – Focusing-Oriented Therapy – oraz terapię skoncentrowaną na emocjach, Emotion-Focused Therapy, także w pracy z parami. Czerpię również z podejścia skoncentrowanego na osobie Carla Rogersa, Gestalt i myśli egzystencjalnej. Dziś całą tę drogę odnoszę do procesowego rozumienia człowieka: do tego, co dzieje się w konkretnym doświadczeniu i w konkretnej relacji.

W naszej pracy jest miejsce na rozumienie, emocje, ciało, pytania o sens i codzienne wybory. Ważne jest dla mnie, żeby to, co wydarza się podczas spotkania, mogło znaleźć dalszy ciąg w Twoim życiu.

A Process Model w mojej codziennej pracy

Filozofia Gendlina towarzyszy mi w gabinecie, w nauczaniu i w osobistym namyśle. Studiuję ją, wracam do jej pojęć i sprawdzam, jak pomagają słuchać doświadczenia z większą precyzją. Szczególnie zajmuje mnie moment, w którym rozumienie zaczyna się rozwijać: pojawia się rozróżnienie, pytanie albo zdanie, którego wcześniej nie było.

Uczestniczę w pracach nad polskim przekładem A Process Model, powstającym w siedmioosobowym zespole pod kierunkiem Renaty Zagórskiej, na podstawie licencji Northwestern University Press. Ważną częścią mojego pogłębiania tej filozofii są również indywidualne spotkania z Donatą Schoeller. Więcej o pracy nad przekładem.

Tłumaczenie wymaga ode mnie uważności na to, co robią słowa. Niekiedy drobna zmiana sformułowania otwiera zupełnie inne rozumienie. Uczę się przy tym cierpliwości wobec tekstu i wobec własnego myślenia – pozostawania przy pytaniu, zanim przyjdzie odpowiedź, którą można uznać za dostatecznie bliską.

Uczenie się przez doświadczenie

Założyłem Instytut Obecności, żeby rozwijać miejsce, w którym filozofia Gendlina może spotykać się z życiem ludzi. Tworzę i prowadzę programy, w których czytanie, rozmowa, praktyka focusingu i osobiste doświadczenie wzajemnie się pogłębiają.

Szkoła Bycia Wewnętrznego jest zaproszeniem do poznawania siebie poprzez ciało, odczuwanie i relację. Akademia A Process Model pozwala przez dwa lata studiować filozofię procesu i sprawdzać ją we własnym doświadczeniu. Szkoła Obecności rozwija pogłębioną drogę uczenia się focusingu i towarzyszenia innym.

Prowadzę również warsztaty i spotkania, rozwijam materiały edukacyjne oraz cykl Gendlin100. Ważne miejsce ma dla mnie partnerstwo focusingowe: regularna możliwość bycia słuchanym i uczenia się słuchania drugiej osoby. Chcę, żeby ta praktyka mogła znajdować miejsce także w codzienności, pomiędzy spotkaniami i szkoleniami.

W mojej pracy są również doświadczenia prowadzenia warsztatów dla osób doświadczających bezdomności. Zależy mi na tym, żeby dostęp do uważnego spotkania i własnego głosu mógł rozszerzać się na różne środowiska życia.

Na drodze koordynatora TIFI

Jestem Coordinator-in-Training (CiT) w The International Focusing Institute – na drodze przygotowania do roli koordynatora. Moim mentorem jest Claude Missiaen, a koordynatorami wspierającymi są Akira Ikemi i Donata Schoeller. Potwierdzenie TIFI.

Ta droga łączy się z odpowiedzialnością za to, jak uczymy focusingu i jakie warunki tworzymy dla osób, które będą przekazywać go dalej. Ważne są dla mnie kontakt ze źródłami, własna praktyka, gotowość uczenia się od innych oraz troska o odrębność każdego człowieka.

Chcę współtworzyć w Polsce środowisko, w którym focusing może rozwijać się w dialogu z międzynarodową społecznością, a zarazem znajdować własny język w naszych doświadczeniach, relacjach i kulturze.

Droga, z której wyrasta moja praca

Ukończyłem filozofię i teologię na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie oraz studia resocjalizacyjne. Moje przygotowanie psychoterapeutyczne obejmuje czteroletnie szkolenie w Ośrodku Intra i trzyletnie szkolenie w Instituto Focusing de Chile.

Jestem certyfikowanym psychoterapeutą focusingowym i certyfikowanym trenerem focusingu. Posiadam certyfikaty Focusing-Oriented Therapy wydane przez The International Focusing Institute i Instituto Focusing de Chile oraz certyfikat Focusing Trainer instytutu chilijskiego. Moje kwalifikacje obejmują również certyfikat psychoterapeuty humanistyczno-doświadczeniowego PSHD nr 34/T/2018. www.pshd.org.pl/lista-certyfikowanych-psychoterapeutow-i-superwizorow/">Rejestr certyfikowanych psychoterapeutów PSHD.

Przez lata uczyłem się podczas szkoleń i warsztatów prowadzonych między innymi przez Claude’a Missiaen, Akirę Ikemiego, Mię Leijssen, Lesliego Greenberga, Roberta Elliotta, Rhondę Goldman, Kurta Rendersa, Louise Cooper i Margaret Warner. Ta droga obejmowała focusing, pracę z emocjami i relacją, doświadczenia egzystencjalne, sny, wstyd, lęk, ból emocjonalny oraz subtelne momenty zmiany.

Regularnie korzystam z superwizji. To ważna część odpowiedzialności za moją pracę i miejsce, w którym mogę przyglądać się własnemu uczestniczeniu w relacji terapeutycznej.

Także osobiście

Bliskie są mi pytania o sens, duchowość i sposób, w jaki człowiek odnajduje więź z życiem. Moje zainteresowania filozoficzne i teologiczne wciąż spotykają się z tymi pytaniami. Ciekawi mnie, jak stają się one osobistym doświadczeniem: w relacji, samotności, stracie, wdzięczności czy poszukiwaniu własnej drogi.

Prywatnie jestem mężem. Pasjonują mnie muzyka worship, programowanie i psychoduchowość. Także w tych obszarach ważne są dla mnie twórczość i możliwość nadawania formy temu, co dopiero się wyłania.